Deze website maakt gebruik van cookies. Door uw bezoek gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies.
Uitleg over cookies, met een link naar de pagina met privacy beleid Meer informatie Sluiten

Onafhankelijke SenaatsFractie

De OSF is een platform van onafhankelijke provinciale partijen

Kernwaarden: kleinschaligheid en de menselijke maat.
De politiek bestaat om de burger te dienen en niet andersom.

Dossier Veiligheid, Justitie en OM

09-06-2016
Motie ingediend door ChristenUnie en OSF

De Kamer,
gehoord de beraadslagingen

constaterend dat Europa en Nederland geconfronteerd worden met toenemende internationale veiligheidsrisico’s en dat in het licht daarvan de gereedheid en inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht in geding is,

constaterend, dat Nederland aan internationale verplichtingen in NAVO-verband heeft te voldoen, waar het nu niet aan voldoet,

overwegend, dat Nederland zich in Wales in september 2014 heeft verplicht de defensieuitgaven binnen tien jaar te doen bewegen in de richting van de 2%-norm die de NAVO hanteert,

overwegend, dat belangrijke adviesorganen, deskundigen en beide Kamers van de Staten-Generaal aandringen op een meerjarig financieel kader waaruit de beleidsinspanning blijkt om in 2024 op peil te zijn met bondgenootschappelijke verplichtingen,

van mening, dat van Nederland al tijdens de aanstaande NAVO-top in Warschau een betekenisvol commitment mag worden verwacht,

verzoekt de regering, gelet op het voorgaande, de Kamers zo spoedig mogelijk inzicht te geven in het ontwerp van een meerjarig financieel kader, dat duidelijk maakt hoe het Nederlandse defensie-budget zich zal ontwikkelen in het licht van de 2%-norm van de NAVO,

en gaat over tot de orde van de dag.

31-05-2016
Beleidsdebat Internationale Veiligheid.
H. ten Hoeve / OSF

Voorzitter,

Europa heeft de laatste eeuwen twee perioden van, relatieve, rust gekend. De tijd van de Metternichse restauratie na het Wener Congres, en de periode van de koude oorlog. Geen van beide waren ideaal, maar beide waren beter dan oorlog. In de 19e eeuwse vredesperiode werd Europa nog gedomineerd door de Vielvölkerimperia, maar ontstonden daarbinnen overal nationalistische bewegingen die de Europese kaart na de eerste en deels na de tweede wereldoorlog volledig veranderden. Na de koude oorlog kwam de nog resterende nationale problematiek tot uitbarsting, vooral in de Kaukasus en op de Balkan. Europa lijkt nu min of meer tot rust gekomen en is in staat geweest een nieuw Europees Vielvölkerimperium te vormen, zonder dwang en met in principe voor iedere deelnemende natie een eigen plaats aan tafel. Maar de laatste naties binnen de gemeenschap die nog geen eigen plaats aan die tafel hebben, de regionale minderheden of soms meerderheden in de laatste meer-volken staten van Europa, studeren op de mogelijkheden om ook een eigen plaats te krijgen. Terwijl intussen die Europese Unie van vrijheid en recht ook nog onder invloed van nieuw nationalisme bijna dreigt te bezwijken.

De Europese volken kunnen zich blijkbaar moeilijk een andere staatsvorming meer voorstellen dan op een etnische basis. Wij hebben even gedacht dat ruimte gevend aan alle culturele diversiteit een boven-nationaal Europees volk zou kunnen ontstaan, maar ondanks de met graagte geconsumeerde grenzeloze vrijheden van Europa lijkt dat niet gelukt. Wat mij betreft is dat jammer.

Dit verdeelde Europa moet een houding bepalen tegenover de grote wereldproblemen direct om ons heen, het Midden-Oosten, het assertieve Rusland, het achter blijvende Afrika.

Over veel zijn wij het waarschijnlijk hier in dit huis en met de regering en ook met de rest van Europa wel min of meer eens. De wereld is onveilig. Het is dus noodzakelijk dat de defensiecapaciteit ook van ons land wordt hersteld. Er is veel geld voor nodig om weer op de afgesproken 2% van het bbp te komen, maar dat mag een hoge prioriteit hebben. De NAVO, dus de Atlantische band blijft essentieel, maar een meer op Europese militaire integratie gericht beleid, inclusief het gezamenlijk steunen van een Europese defensie-industrie door gezamenlijke aankoopbeslissingen lijkt mij van heel groot belang. Vanuit een oogpunt van efficiency en ook vanuit een strategisch voorzorgprincipe. In het uiterste geval is een goede buur belangrijker dan een verre vriend. Zijn de ministers het daar mee eens?

De plannen van de Europese Commissie voor, niet een nieuw, maar een wat aangepast asielbeleid lijken in ieder geval vooruitgang en realistisch, alhoewel! Voor landen als Roemenië en Bulgarije, waar voor de eigen bevolking geen werk is zodat die en masse het land verlaat om elders te werken, lijkt het niet realistisch daar ook nog opvang te moeten bieden of 250.000 euro per geweigerde asielzoeker te moeten betalen. Echte Europese solidariteit zou er misschien wel juist toe moeten leiden dat toch vooral de landen waar alle asielzoekers naar toe willen, in noord Europa, vanuit hun rijkdom de opvang voor hun rekening nemen zonder daarvoor de allerarmste landen te laten betalen. Hoe beoordeelt de minister dat?

Gezamenlijke Europese verantwoordelijkheid voor de deugdelijkheid van de buitengrensbewaking blijft een absolute noodzaak. Dat betekent dat vanuit Europa die verantwoordelijkheid genomen moet kunnen worden op het moment dat dit nodig blijkt te zijn. De omzetting van Frontex naar een Europese Grenswacht past daarin en dan moeten ook Schiphol en de Nederlandse havens eventueel onder verantwoordelijkheid van die grenswacht gebracht kunnen worden. Of zie ik dat verkeerd? Wat zien de ministers als een concreet en reëel perspectief?

Die grensbewaking kan op zich nooit bedoeld zijn om vluchtelingen de toegang tot Europa onmogelijk te maken. Maar het is waar dat bij grote aantallen echte vluchtelingen andere oplossingen nodig zijn dan onbeperkte toelating. De overeenkomst met Turkije is dus voor mij in principe verdedigbaar waarbij wij er dan voorlopig blijkbaar wat informeel van uitgaan dat Turkije een veilig derde land is voor vluchtelingen. Intussen is het natuurlijk wel volstrekt duidelijk dat Turkije voor Koerden en voor overtuigde secularisten niet altijd een veilig land is, zelfs niet als het parlementsleden betreft. De vraag hoe wij de daaruit voortkomende rechten op asiel willen veilig stellen ligt levensgroot voor ons. Hoe gaan wij daar mee om, vraag ik de ministers.

Bovendien, aan de grens blijkt Turkije ook niet altijd veilig te zijn voor vluchtelingen. Maar Turkije dringt dan ook om zijn eigen problemen te beperken al langer aan op het scheppen van een veilige zone in het noorden van Syrië. Dat ligt nog niet zo makkelijk, het zou ook een ingreep in de Syrische soevereiniteit zijn en bovendien zijn grote delen van noord-Syrië in handen van de Koerden. Is er, maar het is een wilde gedachte, met de Koerden niet te marchanderen over het opvangen van de, meestal natuurlijk Arabische, vluchtelingen? Daar moet dan wat tegenover staan en niet alleen geld, en daar zal Turkije ongetwijfeld niet gelukkig mee zijn. Maar toch. Durven wij te kiezen voor de Koerden met verder reikende afspraken die hen dan onvermijdelijk, ook in Syrië, een, beperkte, vorm van internationale erkenning zouden verschaffen?

Met die vraag zijn we beland wij bij de grote problemen van het Midden-Oosten, die al heel lang problemen waren, maar nu op grote schaal tot vreselijke oorlogen zijn geëscaleerd. Het Koerdenprobleem is een etnisch probleem, in principe vergelijkbaar met de nationaliteitenproblemen van het oude Europa. Ongeveer de situatie van de Polen voor de eerste wereldoorlog, verdeeld over drie of in het Koerdische geval over vier landen, die ze geen van alle kunnen beschouwen als hun eigen natiestaat. Uiteindelijk is de Poolse staat er toch gekomen, en mij dunkt dat wij er rekening mee moeten houden dat de Koerdische staat er ook ooit zal komen en mij dunkt ook dat van het westen verwacht mag worden dat dit proces natuurlijk niet met wapengekletter maar wel met enige sympathie wordt bejegend. Daar hoor ik ook wel graag onze minister over.

Het etnische aspect speelt in de regio natuurlijk ook voor Turken, Iraniërs en Israeliërs, maar nauwelijks voor Arabieren. In het algemeen lijkt de Arabische bevolking zijn identiteit minstens zo veel aan zijn geloof te ontlenen als aan een etnisch of staatkundig bepaald gegeven. De Arabische wereld is allerminst eenvormig: Sunnieten, Sjiieten in diverse geloofsrichtingen, Alevieten, Druzen, Christenen ook van allerlei slag, het betekent in de praktijk vaak streng gescheiden groepen en ook verschillende politieke keuzes. De strijd in Syrië lijkt niet simpelweg dictatuur tegen democratie, met IS nog als complicatie, maar ook de ene groep religieuze identiteiten tegen de andere, weliswaar niet in 100% gescheiden kampen, maar in grote lijnen toch wel. Bemoeienis van het westen, en ook van Rusland trouwens, in dit soort wespennesten lijkt nooit een echt goede uitkomst te kunnen opleveren, Irak levert daarvoor bewijs, Syrië is misschien nog wel veel gecompliceerder.

De vraag hoe ons dan wel op te stellen ligt allereerst bij de regering, maar natuurlijk ook bij ons, het parlement. Belangrijk lijkt mij om de les te trekken uit de Europese geschiedenis: waar verschillende identiteiten samen moeten leven in één staat kan dat makkelijk fout gaan. Scheiding en aanpassing van de grenzen en eventueel uitwisseling van bevolking is soms misschien wel de enige oplossing om tot stabiliteit te komen, zoals het dat ook in Europa was. Irak beweegt zich in die richting, hoe Syrië zich ontwikkelt is nog niet duidelijk. Maar in ieder geval is voor mij wel duidelijk dat wij ons beter niet kunnen mengen in dergelijke ontwikkelingen. Niet op grond van onze voorkeur voor een westerse democratie, die daar door lang niet iedereen gedeeld wordt, en zeker niet op grond van onze voorkeur voor het in stand houden van de status quo wat betreft staten en grenzen. Volgen de ministers mij nog, of denken ze er anders over?

Hetzelfde uitgangspunt, laten wij ons niet ophangen aan onze legaliteitsprincipes geldt, ik heb dat wel eerder gezegd, wat mij betreft voor de bevroren conflicten in wat de Russen als hun achtertuin zien. Hun achtertuin is ook onze achtertuin, het zijn onze nabuurstaten, waar wij wel een eigen verantwoordelijkheid dragen. Wat de Russen in stand houden, in Ossetië, in Abchazië, in Transnistrië, en ook op de Krim, is niet legaal, maar over het algemeen ook niet in strijd met wat de betreffende bevolkingen willen. De situatie in de Oost-Oekraïense zogenaamde volksrepublieken houd ik er maar even buiten alhoewel ook daar de situatie wel eens niet veel anders zou kunnen zijn. Ik zou er op aan willen dringen daar in onze beoordeling rekening mee te houden en dan bijvoorbeeld bij de Oekraïense regering aan te dringen op effectieve federalisering van het land en bij de Russen meer werk te maken van de rechten van de Krim-Tataren dan van teruggave van de Krim aan de Oekraïne. De benoeming van ex-premier van Denemarken en ex-secretaris-generaal van de NAVO Anders Fogh Rasmussen tot adviseur van Poroshenko zal de verhoudingen toch al niet soepeler maken.

En nu het over de Oekraïne gaat: in ons referendum heeft nog geen 20% van de kiesgerechtigden tegen het associatieverdrag gestemd. De rest heeft geen oordeel, of is van mening dat het parlement daar over gaat of is zelfs voorstander van het verdrag. Dat lijkt mij geen basis om als enige van 28 Europese landen vraagtekens bij het verdrag te zetten.

Ten slotte, voorzitter, het moeilijkste punt, IS. IS is maar één van de factoren in de onoverzichtelijke baaierd van stromingen in het Midden-Oosten. Maar wel een erg extreme. Vanuit onze westerse landen optreden tegen IS lijkt mij zonder meer verdedigbaar waar IS als extreem Soennitische groepering Koerdische of Sjiietische of andere minderheidsgroepen bedreigt in hun gebieden. Verdergaande strijd tegen IS, dan is dat dus op grond van het extremistische en middeleeuwse karakter van IS, lijkt mij alleen verdedigbaar als vrijwel iedereen in de regio, en uitdrukkelijk dus vooral de Soennieten daar achter staan. Of dat overtuigend het geval is, dat weet ik niet helemaal zeker. Gelet op de houding van de Soennitische staten en ook van een deel van de Syrische oppositie nemen wij dat met zijn allen blijkbaar aan, maar misschien wil de minister daar nog wel even op in gaan. Toch zelfs dan, het laten verdrijven van IS uit in grote meerderheid Soennitische gebieden door in meerderheid Sjiietische groepen, Irakese, Iranese en Libanese Hezbollah-milities lijkt geen verstandige politiek en als onze bombardementen daar steun aan verlenen vind ik dat echt wat anders dan steun aan Koerden en Sjiieten voor bescherming van hun eigen territoir. Misschien willen de ministers daar ook even op reflecteren.

Wij hebben de gang van zaken in het Midden-Oosten niet in de hand. In het verleden hebben Engelsen en Fransen als koloniale heersers en Amerikanen als supermacht gemeend het naar hun hand te kunnen zetten, maar wat nu gebeurt moet voor een groot deel beschouwd worden als gevolg juist daarvan. Waarschijnlijk is het beste wat wij op dit moment in deze brandhaard kunnen doen proberen in bescheidenheid te manen tot vrede, vooral tussen de regionale grootmachten Saoedi-Arabië en Iran, want het kan nog veel meer uit de hand lopen dan al gebeurd is. Daar passen dan geen wapenleveranties bij, niet aan Iran, maar ook niet aan Saoedi-Arabië, dat ze gebruikt in Jemen en ook in eigen land tegen de Sjiieten.

En wat betreft wapenleveranties stel ik dan nog maar een laatste vraag aan de ministers. Vinden zij het verstandig om nu wapens te gaan leveren aan de nieuwe Libische eenheidsregering die voorlopig nog door bijna niemand wordt erkend?

Voorzitter, ik wacht graag op de beantwoording door de beide ministers.

17-11-2015
H. ten Hoeve / OSF

(bijdrage algemene financiële beschouwingen 2015)
In de justitiesfeer zal meer geïnvesteerd moeten worden. Het gaat met de politie niet goed, met het OM niet goed, met de rechterlijke macht niet goed.
Overal is er te weinig capaciteit en overal vindt schaalvergroting plaats en lang niet altijd op een voor het publiek logische manier. Een gerechtshof Leeuwarden Arnhem, klinkt dat nog logisch? En in België lopen de arrondissementen van de rechtbanken in eerste aanleg gelijk met de provincies, waarom kan dat bij ons niet?

Locomotie

Blijf ook op de hoogte van de ontwikkelingen van de onafhankelijke politiek.
Abonneer je nu en ontvang Locomotie levenslang gratis in de bus. >