Deze website maakt gebruik van cookies. Door uw bezoek gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies.
Uitleg over cookies, met een link naar de pagina met privacy beleid Meer informatie Sluiten

Onafhankelijke SenaatsFractie

De OSF is een platform van onafhankelijke provinciale partijen

Kernwaarden: kleinschaligheid en de menselijke maat.
De politiek bestaat om de burger te dienen en niet andersom.

Onafhankelijke politiek klopt op deur van Binnenhof

Gaan lokale partijen het electorale succes van de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen nog eens dunnetjes over doen bij de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2015? De bij de OSF aangesloten onafhankelijk partijen blaken in ieder geval van zelfvertrouwen. Het optimisme dat hun invloed in provincies wordt uitgebreid en minimaal een Eerste Kamer zetel wordt gehaald is groot. “Lokale partijen hebben bij provinciale statenverkiezingen een goed verhaal te vertellen”, zegt politicoloog André Krouwel. “Het draait om lokale zaken. Je sluit als partij aan bij de regionale interesses, de regionale politiek. 28 procent van de stemmen ging bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen naar lokale partijen. Dit succes moet een stimulans zijn om ook op provinciaal niveau hoge ogen te gooien. Het ijzer smeden, nu het heet is.”

Uit eerder onderzoek van Krouwel blijkt dat de meeste lokale partijen op sociaaleconomisch terrein als ‘rechts’ kunnen worden aangemerkt en op sociaal-culturele vraagstukken als conservatief. “In die hoek moet je ook je kiezers zoeken. Zeg, maar de gematigde rechtse kiezer”, legt Krouwel uit. “Een electoraat dat politiek niet heel bevlogen is, maar wel altijd gaat stemmen omdat het je burgerplicht is. Dat zijn de kiezers die het wel gehad hebben met al die politieke wildebrassen, ze verlangen naar stabiliteit en loyaliteit. Dat vinden ze vaak bij een lokale partij, zeker als die al wat langer bestaat en inhoudelijk aansluit bij regionale vraagstukken. Als er één moment is waarop lokalen een doorbraak kunnen realiseren in het bestaande politieke landschap is het nu wel.”

‘Lokalen samen tegen de oude macht’ kopte dagblad NRC onlangs in een artikel over bundeling van krachten door lokalen. Die oude macht bood in het verleden vooral zekerheid. CDA en PvdA zorgden er wel voor dat, ieder vanuit de eigen visie, je nooit door de bestaansbodem kon vallen. “Maar die oude kiezer is inmiddels los van god en Marx”, stelt Krouwel vast.

“De voorspelbare wereld van de communistische en kapita-listische dogma’s is in 1989 voorgoed gesloopt, weggevaagd. Met het verdwijnen van de grote ideologieën verloren zowel de christendemocraten als de sociaaldemocraten in bijna heel Europa hun kompas, ze konden het noorden niet meer vinden. In dat vacuüm sprongen ook opportunistische politieke entre- preneurs die, gespeend van enige vorm van politieke filosofie, vooral bezig waren met hun eigen egocentrische gedrag en geen oog hadden voor noodzakelijke maatschappelijke veranderingen. Met als triest dieptepunt een kabinet Balkenende in 2002 dat na 87 dagen valt door LPF chaos.” Waarmee Krouwel maar wil zeggen dat zaken op de politieke agenda zetten iets heel anders is dan politieke projecten ook dragend maken door diepgang te geven aan maatschappelijke kwesties. “Kleine lokale incidentele politieke bewegingen beschikken vaak niet over het politieke uithoudingsvermogen en de juiste rekrutering van politiek geschoolde medewerkers. Nieuwe politieke partijen moeten verschillende drempels nemen voor dat kan worden deelgenomen aan verkiezingen. Allereerst moet een geloofwaardig politiek project worden ontwikkeld dat aansluit bij een relevant maatschappelijk probleem. Dat kan de vorm krijgen van een beginselprogramma, maar er moeten ook concrete beleidsvoornemens worden ontwikkeld waarmee kandidaten kunnen worden gerekruteerd. Andere belangrijke factoren die van invloed kunnen zijn op electoraal succes zijn vooral de beschikbaarheid van financiële middelen en goed politiek personeel.”

Krouwel heeft ook onderzoek gedaan naar nieuwe politieke partijen in Nederland. Samen met Paul Lucardie, onderzoeker bij het documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen in Groningen, publiceerde hij ‘Waiting in the wings’, vrij vertaald ‘In de coulissen van de politieke macht.’ De beide onderzoekers constateerden dat er sinds 1989 vierenzestig nieuwe partijen een gooi deden naar een zetel in de Tweede Kamer. Daarvan hebben er welgeteld tien ooit een of meerdere parlementszetels behaald. Inmiddels zijn er van die tien partijen nog drie over. De SP, ChristenUnie en GroenLinks, waarbij je dan nog de kanttekeningen kunt plaatsen dat de beide laatstgenoemde partijen fusiepartijen zijn. “Wat je dus ziet is dat er een grote kindersterfte is in het politieke partijen landschap.”

Krouwel stelt vast dat de OSF juweeltjes in handen heeft. “De huidige aangesloten partijen zijn de puberteitsperikelen allang ontgroeid en hebben bij de aanstaande Statenverkiezingen een duidelijk verhaal te vertellen.” Maar er schuilt wel een gevaarlijk addertje onder het gras. Krouwel knikt. “Ja, als de landelijke partijen er in slagen de provinciale verkiezingen te kapen, hebben regionale partijen een probleem. Andersom als ze er in slagen hun lokale kwesties duidelijk over de bühne te brengen doen ze niet alleen goede zaken op provinciaal niveau, maar kunnen ze ook hun politieke invloed - via de getrapte verkiezingen van de Eerste Kamer - landelijk laten gelden. En daarmee in de senaat de problemen van de huidige coalitiepartijen PvdA en VVD, die nu al geen meerderheid hebben, vergroten.”

Inmiddels hebben honderdvijftig lokale partijen de handen ineen geslagen in provinciale bewegingen op weg naar de provinciale statenverkiezingen. Dat is een op de zes lokale partijen. Dat benauwt de gevestigde politieke orde toch enigszins.

De huidige partijen in de Tweede Kamer geven gezamenlijk om en nabij vijf miljoen euro uit aan hun reclamecampagnes voor de verkiezingen op 18 maart. En ze winden er geen doekjes om: dit zijn in hun ogen landelijke verkiezingen waarbij de kiezer een oordeel kan geven over het huidige kabinetsbeleid. Wat dat betreft verschilt het weinig met de Statenverkiezingen van vier jaar geleden toen het draaide om de vraag of de VVD/CDA coalitie met steun van gedoogpartner Wilders voldoende zetels zou halen in de senaat.

“De forse winst voor de onafhankelijke politiek moet je kunnen doorvertalen naar 18 maart”, stelt Krouwel. “Bij de aanstaande verkiezingen draait het om regionale problematiek. Ik constateer dat bij de lokalen het zelfbewustzijn toeneemt. Ze willen voet aan de grond krijgen binnen die provinciale bolwerken, meedenken en meepraten in het provinciehuis. Bevoegdheden van hun stad, regio of provincie versterken. Nu kun je als onafhankelijk partijen een bres slaan als het lukt om het vizier voortdurend op lokale thema’s te richten. Maak daarbij gebruik van lokale media en sociale media. Het jachtgebied is de centrum rechtse kiezer die het nut van een lokale partij in de gemeente ziet, en er nu ook van overtuigd moet worden dat een regionale partij in de provincie óók zijn lokale belangen kan verdedigen.” Krouwel houdt een vurig pleidooi voor politiek lange termijn denken. “Als lokale partijen een constante factor in het politieke spectrum willen blijven moeten ze bij zichzelf te rade gaan. Wat zijn we nu? Wie zijn onze kiezers? Waar willen we met deze maatschappij naar toe? Is er een gemeenschappelijke noemer? Wat is succesvol en wat niet?

Met die analyses moet je nu starten, als voorbereiding op de toekomst. Denk drie verkiezingen vooruit. Lokale partijen zijn relevant. Maar naar hun ideeënleer is nauwelijks onderzoek verricht.”

In een eerder project heeft Krouwel samen met een aantal andere onderzoekers in opdracht van de OSF de Nederlandse regionale- en lokale partijen in vergelijkend perspectief beschouwd. “Dat onderzoek vond plaats op partijniveau. Daar zou je nu verdieping aan moeten geven via een wetenschappelijke analyse van de partijprogramma’s, van de leden van de OSF en een analyse van de kiezers. Ik zie in een dergelijk project een mooie, toekomstgerichte taak weggelegd voor de OSF.”

Frans Hermans

Locomotie

Blijf ook op de hoogte van de ontwikkelingen van de onafhankelijke politiek.
Abonneer je nu en ontvang Locomotie levenslang gratis in de bus. >