Deze website maakt gebruik van cookies. Door uw bezoek gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies.
Uitleg over cookies, met een link naar de pagina met privacy beleid Meer informatie Sluiten

Onafhankelijke SenaatsFractie

De OSF is een platform van onafhankelijke provinciale partijen

Kernwaarden: kleinschaligheid en de menselijke maat.
De politiek bestaat om de burger te dienen en niet andersom.

Lokale kiezers, lokale keuzes?

Onderzoek naar de achtergronden en de betekenis van het stemgedrag bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010

Tijdens het mini symposium van 5 oktober j.l., dat gezamenlijk werd georganiseerd door VPPG en OSF presenteerde Hendrik ten Hoeve namens de schrijvers van onderstaand artikel aan de hand van een powerpoint de actuele status en positie van de lokale politiek. Onderstaand leest u welke conclusies en bevindingen hieruit af te leiden zijn.

In de komende editie 52 van Locomotie die eind november verschijnt, gaan we verder op dit thema in en zullen we ondermeer op basis van recent onderzoek door dr. A. Krouwel en KiesKompas trachten een goede voorspelling te doen van de kansen voor de lokale politiek bij de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014. Natuurlijk zullen wij dit ook publiceren op deze website. Meld u hier aan om Locomotie voortaan gratis te ontvangen.

Gemeenteraadsverkiezingen (en andere verkiezingen) horen ertoe bij te dragen dat het lokale beleid overeenkomt met de beleidsvoorkeuren van inwoners. Door de lage opkomst en de sterke nationalisering van het stemgedrag is deze democratische functie van gemeenteraadsverkiezingen betrekkelijk zwak (zie ook: Van der Kolk 1997: 165-166). De belangen en opvattingen van bijna de helft van het electoraat dat niet komt stemmen, worden niet gehoord; het overige deel dat wel komt stemmen, spreekt zich vooral uit over de landelijke politiek. De gemeenteraadsverkiezingen leveren zo geen duidelijke uitspraak op over de beleidsvoornemens en beleidsprestaties van politici en partijen.

Om de democratische kwaliteit van gemeenteraadsverkiezingen te versterken, zijn drie aanvullende oplossingsrichtingen denkbaar (Boogers e.a., 2011: 54-59). Allereerst kan er worden gewerkt aan het versterken van het lokale karakter van gemeenteraadsverkiezingen, bijvoorbeeld door de invloed van landelijke politieke partijen te verminderen en door lokale politieke groeperingen dezelfde ondersteuning te geven als landelijke politieke partijen. Een belangrijke conclusie van dit onderzoek is immers dat lokale politiek voor kiezers weinig verband houdt met partijpolitiek. Dit heeft tot gevolg dat kiezers zich vervreemden van de lokale politiek, waardoor zij thuisblijven, dan wel zich laten leiden door landelijke politieke overwegingen of een keuze maken voor een protestpartij of lokale partij. Een andere mogelijke oplossingsrichting is gericht op een verdere politisering van de lokale politiek, waarbij politici en partijen keuzes die betrekking hebben op actuele thema’s en ontwikkelingen duidelijker voorleggen aan de kiezer. Dat kan door gemeenten meer beleidsruimte te gunnen en door politici die zich duidelijker uitspreken over de strategische keuzes en opgaven waar gemeenten voor staan. Tot slot kan worden gedacht aan een grotere persoonlijke profilering van lokale politici. Dat kan via kieswethervormingen, maar ook door partijen en gemeenten (vooral de griffies) meer te laten investeren in de accentuering van de vertegenwoordigende rol van raadsleden. Persoonlijke kwaliteiten van bestuurders kunnen voor veel kiezers het verschil maken bij de gemeenteraadsverkiezingen. In gemeenten waar sublokale (of etnische) gemeenschappen te onderscheiden zijn, blijkt de manier waarop kandidaten hierin geworteld zijn een belangrijke succesfactor te zijn bij verkiezingen. Hieruit kan worden afgeleid dat kiezers zich bij de gemeenteraadsverkiezingen in enige mate laten leiden door hun persoonlijke band met politici en/of door de belangen van hun dorp, wijk of etnische groep. Om de betekenis van lokale verkiezingen te versterken, kan hier meer ruimte aan worden gegeven.

Marcel Boogers & Julien van Ostaaijen

> Download hier de presentatie

Locomotie

Blijf ook op de hoogte van de ontwikkelingen van de onafhankelijke politiek.
Abonneer je nu en ontvang Locomotie levenslang gratis in de bus. >